Kontrakty zbrojeniowe i obronnościowe: praktyczne wyzwania oraz nowe realia prawne

11 grudnia 2025 r. w warszawskiej siedzibie Kancelarii JDP odbyło się śniadanie biznesowe poświęcone kluczowym zagadnieniom związanym z pozyskiwaniem i realizacją kontraktów zbrojeniowych oraz obronnościowych. Wydarzenie przyciągnęło przedstawicieli firm działających w sektorze obronnym, managerów kontraktów, ekspertów ds. zamówień publicznych, prawników in-house oraz przedstawicieli podmiotów publicznych realizujących inwestycje obronne.

Adwokat Mariusz Nowakowski. Fot. JDP

Spotkanie poprowadzili doświadczeni praktycy: adw. Mariusz Nowakowski, Partner w Zespole Postępowań Sądowych i Arbitrażowych oraz Zespole Infrastruktury, oraz r.pr. Wojciech Merkwa, Partner i Head of Public Procurement Practice.

Główne wnioski i zagadnienia poruszane podczas wydarzenia

Eksperci JDP przedstawili przegląd aktualnych regulacji i praktyk dotyczących sektora obronnego, wskazując na wybrane i problematyczne zagadnienia.

1. Odrębność reżimów prawnych – PZP kontra procedury specjalne

Uczestnicy poznali najważniejsze różnice między zamówieniami regulowanymi ustawą PZP a trybami specyficznymi dla obronności. Omówiono m.in. wyłączenia z ustawy (art. 12 Pzp) oraz szczególne procedury dotyczące bezpieczeństwa państwa i ochrony informacji niejawnych. Prelegenci wskazali, że przetargi obronne charakteryzują się własnym katalogiem zasad, np. brakiem możliwości stosowania art. 110 Pzp czy innymi regułami komunikacji z wykonawcami.

Radca prawny Wojciech Merkwa. Fot. JDP

2. Interpretacje KIO

Zaprezentowano przykłady orzeczeń KIO, które wyznaczają granice stosowania instytucji tak istotnych z perspektywy wykonawców, jak przesłanki wykluczenia, odrzucenia ofert i okresy karencji. Eksperci wyjaśnili, że brak możliwości powołania się na samooczyszczenie może realnie ograniczyć dostęp do postępowań obronnych, co wymaga starannego monitorowania ryzyk compliance.

3. Wymogi bezpieczeństwa – fundament każdego projektu obronnego

Dużą część prezentacji poświęcono wymogom technicznym i organizacyjnym dotyczącym ochrony informacji niejawnych, w tym konieczności uzyskania świadectwa bezpieczeństwa przemysłowego, poświadczeń bezpieczeństwa dla personelu oraz tworzenia wydzielonych kancelarii tajnych.

Adwokat Mariusz Nowakowski. Fot. JDP

4. Specustawa obronna i DSRI – nowy krajobraz inwestycji obronnych

Uczestnicy zapoznali się z konsekwencjami wejścia w życie ustawy o strategicznych inwestycjach obronnych, która rewolucjonizuje proces przygotowania i realizacji projektów takich jak infrastruktura dla BSP. Omawiano m.in. mechanizm decyzji DSRI, rygor natychmiastowej wykonalności oraz znaczące uproszczenia administracyjne, które zwiększają tempo realizacji inwestycji.

5. Specyfika realizacji kontraktów: harmonogramowanie, logistyka, rozliczenia

Wskazano, że ograniczony dostęp do terenu inwestycji, dodatkowe procedury bezpieczeństwa i złożony łańcuch dostaw znacząco wpływają na harmonogram prac. Omówiono też podwójny obieg dokumentacji (jawnej i niejawnej), wymagania dotyczące kontroli jakości i bezpieczeństwa oraz odrębności w procesie rozliczeń finansowych.

6. Zarządzanie zmianami, roszczeniami i sporami

Eksperci przedstawili praktyczne sposoby zabezpieczania interesów wykonawców, w tym dokumentowanie wpływu wymogów bezpieczeństwa na koszty i terminy, a także preferowane formy rozwiązywania sporów.

Radca prawny Wojciech Merkwa. Fot. JDP

Dlaczego sektor obronny wymaga tak szczególnej uwagi?

Kontrakty zbrojeniowe i obronnościowe są obarczone unikalnym ryzykiem operacyjnym, prawnym i bezpieczeństwa. Jak podkreślili prelegenci, nie da się ich prowadzić bez uwzględnienia mechanizmów ochrony interesów państwa, ścisłej kontroli łańcucha dostaw, a także rygorystycznych procedur dotyczących informacji niejawnych. Jednocześnie wiele elementów, np. zarządzanie ryzykiem, relacje z zamawiającym czy procedury roszczeniowe, pozostaje wspólne z realizacją standardowych projektów infrastrukturalnych.

Kancelaria JDP od lat wspiera wykonawców i inwestorów przy realizacji najbardziej wymagających projektów infrastrukturalnych, w tym obronnych. Zespół liczący blisko 50 prawników w obszarze infrastruktury i sporów oraz wieloletnie doświadczenie w projektach o wartości kilkunastu miliardów złotych czynią ją jednym z wiodących doradców w Polsce.

Źródło: informacje prasowe