PIAP Space polskim pionierem kosmicznego programu Komisji Europejskiej ISOS

• EROSS SC i ASTRALIS mają stworzyć fundament europejskiej gospodarki orbitalnej obejmującej serwisowanie, transport i tankowanie satelitów.
• ISOS4I to zalążek nowej europejskiej gospodarki kosmicznej, której demonstracje na orbicie planowane są na 2030 rok.
• PIAP Space jest jedynym polskim partnerem uczestniczącym jednocześnie w obu przedsięwzięciach.

PIAP Space znalazła się w gronie europejskich podmiotów wybranych do realizacji programu ISOS4I (In-Space Operations and Services for Infrastructure), rozwijanego w ramach programu Horyzont Europa i finansowanego przez Komisję Europejską. ISOS4I jest jedną z kluczowych inicjatyw UE w obszarze zdolności „Act in Space”, czyli technologii pozwalających Europie nie tylko wynosić i wykorzystywać satelity, ale również prowadzić zaawansowane operacje bezpośrednio na orbicie.

Źródło: Space Agency

Serwisowanie satelitów i logistyka orbitalna

Program ISOS4I został podzielony na cztery komplementarne komponenty: Servicing, HOST, Logistics oraz satAPPs. Ich wspólnym celem jest przygotowanie europejskiej misji pilotażowej, która do 2030 roku ma zademonstrować zintegrowane usługi orbitalne, obejmujące m.in.:

• serwisowanie satelitów,
• logistykę orbitalną,
• dokowanie, tankowanie i wymianę ładunków,
• wykorzystanie standardowych interfejsów umożliwiających współpracę różnych systemów kosmicznych.

Rozwijane technologie mają stworzyć podstawy przyszłej europejskiej infrastruktury usług orbitalnych i nowej gospodarki in-space.

Konsorcja wybrane do projektu

Na początku roku Komisja Europejska wyłoniła zwycięskie konsorcja dla poszczególnych komponentów ISOS4I.

PIAP Space weźmie udział w dwóch projektach realizowanych w ramach dwóch różnych komponentów programu: EROSS SC, odpowiadającym za obszar serwisowania orbitalnego oraz ASTRALIS, dotyczącym logistyki orbitalnej. Tym samym PIAP Space stała się jedyną polską firmą zaangażowaną równolegle w dwa strategiczne komponenty ISOS4I, uczestnicząc w budowie europejskich zdolności w zakresie serwisowania, transportu i obsługi satelitów na orbicie.

Jednym z kluczowych projektów realizowanych w ramach programu ISOS4I jest EROSS SC (European Robotic Orbital Support Services – Servicing Component), koordynowany przez francuski Thales Alenia Space. Projekt o wartości 12 mln EUR zakłada rozwój statku kosmicznego zdolnego do przeprowadzenia pierwszej europejskiej misji demonstracyjnej obejmującej zautomatyzowane operacje rendez-vous oraz zaawansowane działania robotyczne bezpośrednio na orbicie. EROSS SC ma zweryfikować technologie niezbędne dla przyszłych usług serwisowania satelitów w przestrzeni kosmicznej, takich jak zbliżanie do satelity, przechwytywanie, dokowanie, tankowanie oraz wymiana ładunków. W końcowej fazie misji statek ma również przeprowadzić preoperacyjną demonstrację polegającą na przechwyceniu satelity wycofanego z eksploatacji i skierowaniu go do kontrolowanego wejścia w atmosferę, ograniczając ryzyko powstania kolejnych śmieci kosmicznych. W konsorcjum EROSS SC PIAP Space odpowiada za dostarczenie kluczowego mechanizmu chwytającego satelitę klienta – chwytaka LARIS.

Obiekty wykonane przez człowieka pozostające w przestrzeni kosmicznej wokół Ziemi, obraz ilustracyjny

Równolegle PIAP Space jest partnerem w projekcie ASTRALIS (Advanced Space Transfer & Resupply Architecture for Logistics in ISOS-environment), rozwijanym pod przewodnictwem ArianeGroup jako komponent logistyczny programu ISOS4I. Celem ASTRALIS jest opracowanie europejskiego, autonomicznego i wielokrotnego użytku systemu logistyki orbitalnej, zdolnego do transportu ładunków, paliwa i zasobów do infrastruktury znajdującej się na orbicie okołoziemskiej. Projekt obejmuje rozwój kluczowych technologii dla dokowania, tankowania, robotyki, zaawansowanego naprowadzania, nawigacji i kontroli, a także standaryzowanych interfejsów umożliwiających współpracę pomiędzy różnymi komponentami misji ISOS4I. W projekcie ASTRALIS PIAP Space odpowiada za rozwój i walidację podsystemów serwisowych komponentu logistycznego, w tym interfejsów oraz technologii robotycznego przechwytywania i dokowania, które mają umożliwić interoperacyjność z pozostałymi komponentami ISOS4I oraz wspierać europejską autonomię technologiczną w zakresie przyszłych usług orbitalnych.

Infrastruktura satelitarna

– Program ISOS4I jest jednym z najambitniejszych przedsięwzięć realizowanych obecnie przez Europę w obszarze technologii kosmicznych. Mówimy o budowie zdolności, które w przyszłości pozwolą traktować satelity nie jako jednorazowe systemy, lecz jako infrastrukturę, którą można serwisować, modernizować, tankować i wykorzystywać znacznie dłużej. To ważny krok w kierunku bardziej zrównoważonego, odpornego i konkurencyjnego europejskiego sektora kosmicznego. Szczególnie cieszy nas fakt, że polskie podmioty uczestniczą w tworzeniu technologii, które będą fundamentem przyszłej gospodarki orbitalnej Europy już na etapie jej powstawania – mówi Anna Nikodym-Bilska, Business Development Director w PIAP Space.

Robotyka kosmiczna

Udział PIAP Space w projektach EROSS SC i ASTRALIS ma szczególne znaczenie z perspektywy rozwoju krajowych kompetencji w obszarze robotyki kosmicznej oraz technologii In-Orbit Servicing, Assembly and Manufacturing (ISAM). Technologie rozwijane w ramach obu projektów są bezpośrednio związane z obszarami, które PIAP Space rozwija również w programie RAVEN, obejmującymi autonomiczne operacje orbitalne, robotykę kosmiczną, przechwytywanie obiektów, dokowanie oraz przyszłe usługi serwisowania satelitów na orbicie.

Kompetencje te należą obecnie do najbardziej perspektywicznych kierunków rozwoju europejskiego sektora kosmicznego. Dzięki zaangażowaniu w dwa komponenty ISOS4I PIAP Space uczestniczy w tworzeniu technologii, które mają być wykorzystywane podczas przyszłych europejskich misji serwisowych i logistycznych realizowanych na orbicie okołoziemskiej.

– Od wielu lat rozwijamy technologie robotyczne przeznaczone do pracy w przestrzeni kosmicznej. Udział w dwóch komponentach programu ISOS4I pokazuje, że kompetencje budowane przez PIAP Space są dostrzegane przez największych europejskich partnerów. Jako jedyna polska firma uczestniczymy jednocześnie w projektach EROSS SC i ASTRALIS, współtworząc rozwiązania dla przyszłej europejskiej infrastruktury usług orbitalnych. To również bardzo ważny impuls dla programu RAVEN oraz kolejnych inicjatyw związanych z autonomicznymi operacjami i serwisowaniem satelitów na orbicie. Dzięki temu możemy rozwijać technologie, które już w najbliższych latach będą częścią europejskich misji orbitalnych nowej generacji – zaznacza Sergiusz Sawin, Prezes Zarządu PIAP Space.

Według założeń Komisji Europejskiej technologie rozwijane w ramach ISOS4I mają stworzyć podstawy przyszłej infrastruktury usług orbitalnych, obejmującej m.in. transport satelitów, tankowanie, naprawy, modernizacje, wymianę ładunków oraz bezpieczne usuwanie obiektów z orbity. Udział PIAP Space w projektach EROSS SC i ASTRALIS potwierdza rosnącą rolę polskiego sektora kosmicznego w budowie europejskich zdolności w obszarze ISAM oraz w rozwoju nowej gospodarki orbitalnej.

PIAP Space specjalizuje się w rozwoju technologii robotycznych dla sektora kosmicznego, obejmujących mechanizmy chwytające, ramiona robotyczne, systemy manipulacyjne oraz rozwiązania przeznaczone do misji serwisowania satelitów, eksploracji Księżyca i budowy przyszłej infrastruktury orbitalnej.