Znakowanie laserowe i identyfikowalność części – dlaczego kody Data Matrix są standardem w motoryzacji i lotnictwie?

Znakowanie laserowe umożliwia trwałe przypisanie danych do konkretnego komponentu, co ma szczególne znaczenie w motoryzacji i lotnictwie. W tych sektorach ważne jest, by szybko ustalić pochodzenie elementu, prześledzić historię jego wytworzenia i sprawdzić wyniki kontroli jakości. Kod naniesiony bezpośrednio na powierzchnię części pozostaje związany z detalem przez kolejne etapy montażu, eksploatacji i serwisu. Dzięki temu informacje o części można śledzić na kolejnych etapach łańcucha dostaw.

Systemy znakowania laserowego firmy TRUMPF

Znakowanie laserowe w produkcji wymagającej kontroli

Znakowanie laserowe polega na modyfikacji powierzchni materiału za pomocą skoncentrowanej wiązki lasera. W zależności od parametrów procesu i rodzaju detalu może powstać przebarwienie, kontrastowy opis, struktura albo zagłębienie w materiale. W przeciwieństwie do etykiet, oznaczenie nie wymaga kleju ani dodatkowego nośnika. Ogranicza to ryzyko jego odklejenia lub utraty podczas transportu i użytkowania części.

W zakładach produkujących komponenty dla branży motoryzacyjnej i lotniczej znakowanie produktów może stanowić element kontroli przepływu detali i dokumentowania kolejnych operacji. Systemy laserowe TRUMPF umożliwiają nanoszenie numerów seryjnych, oznaczeń technicznych i kodów 2D na różnych materiałach. Istotne jest przy tym dobranie metody obróbki do oczekiwanej czytelności, geometrii elementu oraz warunków, w których część będzie wykorzystywana.

Kod Data Matrix jako trwały zapis informacji

Kod Data Matrix umożliwia zapisanie danych identyfikacyjnych komponentu nawet na niewielkiej powierzchni. W zależności od przyjętego sposobu kodowania może obejmować między innymi numer seryjny, numer partii, datę wykonania, oznaczenie wariantu czy dane dostawcy. Po zeskanowaniu kodu można powiązać te dane z dokumentacją jakościową i zapisami dotyczącymi procesu wytwarzania.

W praktyce Data Matrix ułatwia odróżnienie części o podobnej geometrii, a także sprawdzenie ich statusu na stanowisku montażowym lub kontrolnym. Rozwiązanie to przydaje się również przy obsłudze reklamacji, gdy trzeba szybko ustalić, której partii lub konkretnego detalu dotyczy problem. W systemach TRUMPF znakowanie części może być realizowane jako samodzielny proces lub etap zintegrowany z automatycznym przepływem materiału.

Laserowe znakowanie metalu – dobór technologii do materiału

Przy laserowym znakowaniu metalu trzeba uwzględnić rodzaj materiału, wykończenie jego powierzchni oraz wymaganą trwałość oznaczenia. Grawerowanie laserowe polega na usunięciu niewielkiej ilości materiału, co pozwala uzyskać trwałe zagłębienie. Metoda ta sprawdza się tam, gdzie oznaczenie powinno pozostać czytelne mimo ścierania lub kontaktu z wymagającym środowiskiem. W innych przypadkach można wykorzystać znakowanie kontrastowe lub wyżarzanie, które zmienia właściwości powierzchni bez jej istotnego ubytku.

TruMark Station 3000 firmy TRUMPF to kompaktowa stacja znakująca przeznaczona do małych i średnich partii, wyposażona w intuicyjne sterowanie oraz elastyczne opcje konfiguracji. TruMark Station 5000 przeznaczono z kolei do znakowania średnich i dużych serii. System można dostosować do różnych rodzajów obrabianych elementów. W zautomatyzowanej produkcji seryjnej można wykorzystać TruMark Station 7000. Duża przestrzeń robocza pozwala znakować większe i cięższe detale, a także wiele mniejszych elementów ułożonych na palecie.

Identyfikowalność produktu i traceability w cyfrowym obiegu danych

Identyfikowalność produktu wymaga nie tylko naniesienia kodu, lecz także możliwości jego odczytania i powiązania z danymi z kontroli jakości, dokumentacją procesu oraz historią komponentu. Tak rozumiane traceability ułatwia analizę niezgodności, usprawnia obsługę serwisową i pomaga zarządzać danymi w procesie produkcyjnym.

Weryfikację poprawności oznaczenia wspiera program obróbki obrazów VisionLine firmy TRUMPF. Rozwiązanie automatycznie rozpoznaje położenie elementu, pomaga umieścić kod we właściwym miejscu, a po procesie może odczytać kod 1D lub 2D oraz ocenić jego jakość. Automatyczna weryfikacja oznaczeń jest szczególnie przydatna przy produkcji wielu wariantów części i realizacji krótkich serii.

Systemy znakowania TRUMPF łączą technologię laserową, oprogramowanie i rozwiązania wizyjne. Dzięki temu mogą być dopasowane do wymagań konkretnego zakładu. Dane odczytane z kodów mogą zostać przekazane do systemów wykorzystywanych w przedsiębiorstwie, w tym środowisk MES i ERP, zgodnie z przyjętym modelem integracji. Trwałe oznaczenie komponentu łączy wówczas fizyczną część z cyfrową historią jej wytworzenia.