Od projektowania PCB po diagnostykę zakłóceń. Relacja z seminarium EMC z Kennethem Wyattem w DACPOL

Jak znaleźć źródło zakłóceń elektromagnetycznych? Co zrobić, gdy urządzenie nie przechodzi badań EMC? I jak uniknąć kosztownych błędów już na etapie projektowania? Na te i wiele innych pytań odpowiadali eksperci podczas czterodniowego Seminarium EMC, które odbyło się w dniach 6-9 października 2026 r. w siedzibie DACPOL w Piasecznie.

Siedziba firmy Dacpol w Piasecznie. Fot. Agnieszka Kubasik

Wydarzenie poprowadzili Kenneth Wyatt – uznany na świecie ekspert w dziedzinie kompatybilności elektromagnetycznej oraz Konstantin Uhle-Wettler – inżynier EMC z firmy Langer EMV-Technik. Przez cztery dni uczestnicy zgłębiali zagadnienia związane z projektowaniem, testowaniem i diagnostyką urządzeń elektronicznych, koncentrując się przede wszystkim na praktycznych metodach identyfikowania i eliminowania problemów EMC.

Kenneth Wyatt, Agnieszka Kubasik z portalu Mikrokontroler.pl i Konstantin Uhle-Wettler z Langer EMV-Technik

Dwa dni z Kennethem Wyattem – od podstaw EMC do zaawansowanej diagnostyki

Pierwsze dwa dni należały do Kennetha Wyatta, doświadczonego specjalisty EMC, autora książek, akademika, eksperta w zakresie diagnostyki zakłóceń elektromagnetycznych i aktywnego blogera publikującego od kilkudziesięciu lat.

Uczestnicy szkolenia, prowadzący oraz przedstawiciele firmy Dacpol. Fot. Agnieszka Kubasik

Szkolenie rozpoczęło się od zagadnień związanych z emisją i odpornością elektromagnetyczną urządzeń. Kenneth Wyatt wyjaśniał, skąd biorą się zakłócenia, jak rozchodzą się w układach elektronicznych i dlaczego nawet pozornie niewielkie błędy projektowe mogą mieć istotny wpływ na wyniki badań. „EMC is a team sport” – często powtarzał, co miało podkreślić nie tylko skalę problemu, ale również fakt, że o kompatybilności powinno się myśleć na każdym etapie tworzenia nowego układu. Wymaga ona bowiem koordynacji pomiędzy inżynierami różnych specjalności i że nie jest to problem wyłącznie prądowy.

Kenneth Whyatt podczas jednego z wykładów. Fot. Agnieszka Kubasik

Uczestnicy przyjrzeli się również trudnościom związanym z pomiarami, analizą widm sygnałów i projektowaniem filtrów. Nie zabrakło tematów szczególnie istotnych dla konstruktorów elektroniki, takich jak projektowanie płytek PCB, prowadzenia linii transmisyjnych czy ograniczania emisji promieniowanej i przewodzonej. Segment ten wzbogacony został o liczne przykłady z życia pokazujące jak duże znaczenie ma ten wczesny etap, gdyż niewychwycenie błędów konstrukcyjnych już tutaj często przekłada się na wady gotowego urządzenia w późniejszych fazach. W skrajnym przypadku, co też miewało miejsce, wyrób musi zostać wycofany z rynku w celu poprawy zgodności z odpowiednimi wymaganiami normatywnymi.

Urządzenia prezentowane podczas szkolenia. Fot. Agnieszka Kubasik

Drugiego dnia przyszedł czas na bardziej szczegółową diagnostykę. Kenneth Wyatt przedstawił metody lokalizowania źródeł zakłóceń oraz sposoby oceny urządzeń jeszcze przed skierowaniem ich na właściwe badania laboratoryjne. Przyznał, że zagadnienie staje się coraz ważniejsze, ponieważ z jednej strony elektronika, która nas otacza robi się coraz mniejsza i pracuje przy coraz wyższych częstotliwościach, a z drugiej wiele firm stara się możliwie dużo wstępnej diagnostyki wykonywać u siebie – jeszcze zanim wyrób trafi do laboratorium.

Większość uwagi poświęcono ekranowaniu, uziemianiu, testom pre-compliance oraz problemom występującym m. in. w przetwornicach DC/DC i układach bezprzewodowych. Do zobrazowania omawianych tematów przydały się urządzenia firmy Langer EMV, która od lat przekłada doświadczenie akademickie na rozwiązywanie problemów w przemyśle motoryzacyjnym, energetycznym, lotniczym i związanym z elektroniką użytkową.

Urządzenia prezentowane podczas szkolenia. Fot. Agnieszka Kubasik

Drugi dzień miał również dodatkowy punkt poza salą szkoleniową. Uczestnicy odwiedzili zakład DACPOL SERVICE, gdzie mieli okazję przyjrzeć się z bliska zapleczu technicznemu i produkcyjnemu firmy.
Jak skutecznie znaleźć i wyeliminować zakłócenia? Warsztaty z Langer EMV-Technik

Trzeciego dnia szkolenia inżynierowie skupili się na troubleshootingu EMC, czyli systematycznym poszukiwaniu przyczyn zakłóceń i skutecznych sposobów ich eliminowania. Tę część poprowadził Konstantin Uhle-Wettler z firmy Langer EMV-Technik, specjalizującej się w rozwiązaniach do diagnostyki kompatybilności elektromagnetycznej.

Punktem wyjścia była analiza mechanizmów powstawania i przenoszenia zakłóceń w urządzeniach elektronicznych. Uczestnicy przyjrzeli się wpływowi indukcyjności i pojemności pasożytniczych, sprzężeniom pól elektrycznych i magnetycznych oraz podatności układów scalonych na zaburzenia.

Urządzenia prezentowane podczas szkolenia. Fot. Agnieszka Kubasik

Szczególną uwagę poświęcono temu, jak przejść od zaobserwowanego problemu do znalezienia jego rzeczywistej przyczyny. Konstantin Uhle-Wettler przedstawił metody:

• badania ścieżek propagacji zakłóceń,
• oceny odporności urządzeń
• weryfikacji skuteczności wprowadzonych zmian.

Zamysł jaki przyświecał tej części seminarium opierał się na połączeniu teorii z praktyką, a więc nie tylko wyjaśnieniu na czym określone zjawisko elektromagnetyczne polega, ale również na zamodelowaniu go, opisaniu i zbadaniu na analizatorach widma. Często okazywało się, że pomimo dużej różnorodności zakłóceń, jakie mogą pojawić się przy projektowaniu PCB wszystkie one mają podobną podstawę fizyczną, której zrozumienie pomaga w codziennej pracy w laboratorium.

Seminarium EMC. Fot. Agnieszka Kubasik

Uczestnicy poznali również czteroetapową procedurę oceny problemów EMC, a omawiane zagadnienia uzupełniły studia przypadków. Różnorodne przykłady z jakimi uczestnicy mieli do czynienia – od pralki i lampy przez mikrokontroler i komputer po samochód i radar – były celowo od siebie odległe po to, aby uzmysłowić obecnym, że kompatybilność dotyczy wszystkich urządzeń niezależnie od branży.

EMC to nie tylko elektronika. Rola konstrukcji mechanicznej

Ostatni dzień seminarium ponownie poprowadził Kenneth Wyatt, tym razem koncentrując się na zagadnieniach EMC z perspektywy konstruktorów mechaników.

• Dlaczego nawet dobrze zaprojektowany układ elektroniczny może mieć problemy z kompatybilnością elektromagnetyczną po zamontowaniu go w obudowie?
• Jaką rolę odgrywają odpowiednie materiały, sposób uziemienia czy prowadzenie połączeń?

Te kwestie stały się punktem wyjścia do omówienia zasad ekranowania oraz projektowania obudów urządzeń elektronicznych. Kenneth Wyatt przybliżył zastosowania materiałów ekranujących i uszczelek EMC, a także zagadnienia związane z wyładowaniami elektrostatycznymi i wstępnymi testami zgodności. Nie obyło się bez testów fragmentów różnych materiałów, co miało zobrazować różnice pomiędzy nimi i sensowność stosowania niektórych z nich.

Kenneth Wyatt podczas szkolenia. Fot. Agnieszka Kubasik

Ta część seminarium pokazała, jak istotne jest uwzględnianie wymagań EMC nie tylko podczas projektowania elektroniki, ale również przy opracowywaniu konstrukcji mechanicznej całego urządzenia. Jednocześnie kolejny raz wykazano, że mechanik musi współpracować z elektronikiem, testerem i osobą odpowiedzialną za realizację projektu tak, aby gotowy wyrób spełniał całościowe wymagania stawiane przed projektowanym układem czy płytką PCB.

Cztery dni wiedzy, którą można wykorzystać w praktyce

Cztery dni seminarium pozwoliły spojrzeć na kompatybilność elektromagnetyczną z różnych perspektyw – projektanta elektroniki, specjalisty zajmującego się diagnostyką oraz konstruktora mechanika. Uczestnicy mieli okazję pogłębić wiedzę zarówno na temat zapobiegania problemom EMC, jak i skutecznych metod ich identyfikowania i eliminowania. Zaproponowano także metody badawcze z użyciem sond pola bliskiego i mini generatorów pól elektrycznego i magnetycznego, które można wdrożyć do każdego laboratorium niezależnie od wielkości i posiadanego wyposażenia, co w praktyce przekłada się na oszczędność czasu i pieniędzy.

Wykład Kennetha Wyatta. Fot. Agnieszka Kubasik

Pod koniec wydarzenia nie zabrakło czasu na podpisywanie książek Kennetha Wyatta, wspólne zdjęcia, swobodną dyskusję nt. problemów z jakimi borykają się na co dzień uczestnicy seminarium, a nawet pobieżnych badań urządzeń, jakie niektórzy uczestnicy przynieśli ze sobą na szkolenie.

Wydarzenie pokazało, jak istotne jest uwzględnianie wymagań EMC już na wczesnych etapach projektowania urządzeń. Odpowiednie rozwiązania konstrukcyjne, właściwa diagnostyka i umiejętność interpretacji wyników pomiarów mogą znacząco ograniczyć ryzyko kosztownych modyfikacji oraz problemów podczas końcowych badań zgodności. Nie bez znaczenia jest również doświadczenie zdobywane wraz z każdą udaną płytką PCB, które w perspektywie czasu procentuje i przekłada się na coraz mniejszą liczbę błędów w dalszych projektach.

Opracowanie artykułu: Dacpol