Strategia rozwoju polskiej nauki: współpraca z najlepszymi naukowcami na świecie

• zwiększenie mobilności akademickiej,
• oparcie odporności oraz rozwoju naszego kraju na wiedzy, badaniach i tzw. kapitale intelektualnym.

To główne cele Krajowej Strategii Umiędzynarodowienia Polskiego Szkolnictwa Wyższego i Nauki, planowane przez Narodową Agencję Wymiany Akademickiej (NAWA), we współpracy ze środowiskami akademickimi i naukowymi. Jak przekonuje dyrektor Agencji, dziś Polska jest gotowa na to, by oferować doskonałe warunki do pracy najwybitniejszym naukowcom z całego świata.

Źródło: PAP

Impulsem do przygotowania strategicznego dokumentu poświęconego umiędzynarodowieniu polskiego szkolnictwa wyższego i nauki była decyzja Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW), które powierzyło Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej rolę koordynatora prac nad strategią.

– W prace nad tą całościową i bardzo potrzebną strategią aktywnie zaangażowało się środowisko akademickie i naukowe, reprezentowane między innymi przez Konferencję Rektorów Akademickich Szkół Polskich, Radę Główną Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Polską Akademię Nauk – powiedział dr Wojciech Karczewski, dyrektor NAWA.

Kluczowy dla polskiej nauki dokument zostanie skierowany do MNiSW, a o jego założeniach i rekomendacjach dyskutowano podczas III Kongresu Umiędzynarodowienia w Poznaniu.

Strategia dla rynku, szkolnictwa i odporności społeczeństwa

– Strategia jest drogowskazem, który systematyzuje i rozszerza dotychczasowe działania w zakresie umiędzynarodowienia polskiej nauki. Proces ten musi spełniać trzy podstawowe kryteria. Po pierwsze, odpowiadać na potrzeby rynku pracy i gospodarki. Po drugie, podnosić jakość działań instytucji nauki i szkolnictwa wyższego. Po trzecie wreszcie: wzmacniać postawy obywatelskie i zwiększać odporność społeczeństwa na globalne kryzysy – wyjaśnił dr Karczewski.

Źródło: PAP

Dyrektor NAWA podkreśla, że polskie uczelnie i instytuty badawcze mają odpowiedni potencjał do przyciągania talentów naukowych z całego świata.

– Kapitał intelektualny jest i pozostanie podstawą rozwoju gospodarczego każdego kraju. Stały dopływ najbardziej utalentowanych naukowców oraz studentów będzie podnosił jakość kształcenia na polskich uczelniach, co przełoży się na wskaźniki makroekonomiczne i innowacyjność akademii, przemysłu, biznesu – podkreślił dr Karczewski.

Polskie szkolnictwo wyższe przeszło w ostatnich latach i dekadach ogromną transformację. W naszym kraju studiuje dziś ponad 100 tys. zagranicznych studentów, a w międzynarodowych rankingach obserwujemy regularny wzrost znaczenia rodzimych uczelni czy instytutów. Jednak zarówno możliwości, jak i apetyty, mamy znacznie większe.

Atrakcyjne warunki bytowe i finansowe dla naukowców

– W tym celu konieczne jest stworzenie w Polsce optymalnej przestrzeni dla pracy naukowej, ale również atrakcyjnych warunków bytowych i finansowych. Z kolei polscy naukowcy i studenci powinni wybierać rodzime uczelnie, korzystając z możliwości współpracy z najlepszymi wykładowcami zagranicznymi. Dlatego ważne jest ich aktywne poszukiwanie na całym świecie i nawiązywanie długotrwałej, owocnej współpracy –  mówi dyrektor NAWA.

Działania ujęte w strategii umożliwią kooperację polskich środowisk naukowych z najlepszymi ośrodkami naukowymi na świecie i międzynarodowym biznesem w ramach specjalnych partnerstw oraz tworzenie przez nasze uczelnie międzynarodowych elitarnych kierunków studiów, powiązanych z głównymi kierunkami badań na uczelniach.

NAWA organizuje także misje polskich ośrodków naukowych w zagranicznych ośrodkach. Biorą w nich udział przedstawiciele kilkunastu najlepszych polskich uczelni.

– Po każdej takiej wizycie mamy wiele nowych umów dotyczących współprac międzynarodowych, które NAWA finansuje. Przykładem jest Japonia, a w roku 2026 planujemy takie wizyty w Korei Południowej, Wietnamie i w Stanach Zjednoczonych – wskazał dr Karczewski.

30 programów wspierających umiędzynarodowienie środowiska naukowego

Jeszcze przed powstaniem strategii NAWA prowadziła i prowadzi nadal blisko 30 programów, które wspierają umiędzynarodowienie polskiego środowiska naukowego oraz wzmacniają współpracę międzynarodową na polskich uczelniach i w instytutach badawczych.

Wśród tych programów wymienić można:

• Ulam NAWA (polega na finansowaniu pobytu wysokiej jakości zagranicznych naukowców, którzy chcą pracować na polskich uczelniach – a co roku do NAWA wpływa ponad 300 aplikacji),
• Polskie Powroty (przeznaczony dla polskich naukowców, którzy osiągnęli sukces za granicą, aby zachęcić ich do powrotu do kraju. Dzięki programowi do Polski wróciło już 100 naukowców).
• Program Anders (adresowany do młodzieży polonijnej).

Nową inicjatywą NAWA jest pilotaż programu TOP200 im. Weigla. Ma on na celu sprowadzenie do polskich uczelni naukowców z czołowych światowych ośrodków akademickich, aby wzmocnić potencjał polskiego szkolnictwa wyższego i nauki.

– Nazwa TOP200, ponieważ brane są pod uwagę te uczelnie, które w najważniejszych rankingach międzynarodowych znajdują się w pierwszej dwusetce. Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej jest w stanie, w ramach tego programu, zapewnić naukowcowi światowej klasy finansowanie nawet czteroletniego pobytu nie tylko dla niego samego, ale również dla jego zespołu projektowego – zaznaczył dr Karczewski.

Źródło: PAP