Jak model Industry 5.0 wspiera zrównoważony rozwój w polskim przemyśle

Polski przemysł wchodzi w nowy etap w obszarze transformacji technologicznej i ochrony środowiska. Według najnowszych danych Deloitte, aż 9 na 10 firm zwiększyło w ostatnim roku nakłady na sztuczną inteligencję (AI). Naturalnym kierunkiem tej ewolucji jest wdrażanie modelu Industry 5.0. Bazuje on na gromadzeniu dużych ilości danych cyfrowych (Big Data) o oddziaływaniu zakładu przemysłowego na środowisko, i angażuje algorytmy AI do wyciągania wniosków, co ułatwia podejmowanie przez człowieka właściwych decyzji w procesie produkcyjnym.

Polski przemysł wchodzi w etap przyspieszonej transformacji technologicznej. Jak wynika z raportu Deloitte „Zwrot z inwestycji w AI: Polska perspektywa” [1], aż 90% firm zwiększyło w ostatnim roku nakłady na AI, a 96% planuje dalsze inwestycje, co pokazuje skalę i tempo zmian. Naturalnym kierunkiem tej ewolucji staje się Przemysł 5.0 (Industry 5.0), rozwijający założenia Przemysłu 4.0 i przesuwający akcent z automatyzacji i cyfryzacji na integrację technologii, nadrzędnej roli człowieka oraz odpowiedzialności za ochronę środowiska. Jak podkreślają eksperci Endress+Hauser, kluczowe w tym modelu jest bieżące monitorowanie parametrów ilościowych i jakościowych w procesach produkcyjnych, ponieważ duże zbiory danych zyskują strategiczne znaczenie. Dzięki nim AI może wspierać nie tylko efektywność kosztową, lecz także podejmowanie decyzji długoterminowych oraz włączać cele ESG bezpośrednio w zarządzanie procesami. Wzmacniając tym samym konkurencyjność i odporność przedsiębiorstw, poprzez poprawę ich zdolności do adaptacji, stabilności operacyjnej, a także zdolności szybkiego reagowania na zakłócenia.

– Skuteczna transformacja przemysłu w kierunku modelu Industry 5.0 zaczyna się od rzetelnych i aktualnych danych. Bez stałego monitorowania procesów przetwórczych w przemyśle i głębokiej analizy danych pomiarowych w czasie rzeczywistym, firmom nie uda się w pełni wykorzystać potencjału AI w obszarze efektywności produkcji, ograniczania strat surowcowych i energii oraz podejmowania świadomych decyzji strategicznych – wyjaśnia Mariusz Szwagrzyk, analityk w Endress+Hauser Polska.

Przemysł jutra: człowiek, AI i dane

Już dziś niemal połowa polskich pracowników korzysta z AI na co dzień, o 12 punktów procentowych więcej niż średnio w Europie [2], co pokazuje rosnące kompetencje cyfrowe w kraju. Tak wysoki poziom gotowości pozwala integrować AI z codziennymi decyzjami produkcyjnymi – algorytmy wspierają zarządzanie zużyciem energii, identyfikują źródła strat surowcowych i symulują wpływ zmian parametrów produkcji na emisje korzystając z modelu cyfrowego bliźniaka (Digital Twin) instalacji przemysłowej. Kluczowe w tym zakresie są rozwiązania, umożliwiające stały monitoring procesów i dostarczające spójne dane procesowe w czasie rzeczywistym, które AI może analizować, przekładając informacje na rekomendowane scenariusze decyzyjne. W efekcie sztuczna inteligencja przestaje być wyłącznie narzędziem poprawy efektywności, stając się integralnym elementem zarządzania przedsiębiorstwem. Kadra inżynierska i zarządzająca koncentruje się na podejmowaniu szybkich i trafnych decyzji oraz zyskuje czas na rozwój biznesu.

– Zrównoważona gospodarka obiegu zamkniętego to dziś nie wybór, a konieczność. Firmy muszą reagować na rosnące wymagania regulacyjne, oczekiwania klientów i ograniczenia zużycia zasobów naturalnych, a jednocześnie szukać efektywnych sposobów na minimalizowanie emisji. Wykorzystując systemy pomiarowe i narzędzia AI w przemyśle możemy dziś otrzymywać spójne dane w czasie rzeczywistym. Umożliwia to szybkie reagowanie i projektowanie procesów pod kątem efektywnego wykorzystania zasobów, co daje zakładom produkcyjnym realną przewagę konkurencyjną – dodaje Szwagrzyk.

Dane jako kompas do raportowania ESG

AI wspiera aktywny monitoring emisji, zużycia energii i mediów, dzięki czemu raport ESG przestaje być jedynie elementem wymaganym przez regulacje, a staje się fundamentem optymalizacji działalności przemysłowej. Trend ten wspiera także sektor finansowy – według czwartej edycji raportu PwC „Zielone finansowanie po polsku” [3], aż 71% banków w Polsce planuje rozszerzenie oferty finansowania zrównoważonego, a połowa instytucji rozważa wprowadzenie zachęt wspierających klientów w transformacji w kierunku odpowiedzialnej ochrony środowiska. Precyzyjne dane o emisjach i zużyciu zasobów stają się w tym kontekście nie tylko narzędziem optymalizacji procesów, lecz także kluczem do atrakcyjnego finansowania, budowania przewagi konkurencyjnej oraz innowacyjności.

Model Industry 5.0 opisuje przyszłość produkcji przemysłowej

Zmiana przemysłu w kierunku modelu Industry 5.0 sprawia, że dane procesowe i inteligentne systemy stają się fundamentem zarówno gospodarki obiegu zamkniętego, jak i budowania przewagi konkurencyjnej. Firmy, które potrafią precyzyjnie monitorować straty surowcowe, zużycie energii i emisje, projektować procesy pod kątem odzysku zasobów oraz wykorzystywać AI do podejmowania decyzji, zwiększają swoją realną wartość rynkową i efektywność operacyjną.

Endress+Hauser to producent aparatury kontrolno-pomiarowej i rozwiązań automatyki dla wielu branż przemysłu, z portfolio przemysłowych pomiarów ilościowych i jakościowych, programu usług serwisowych oraz projektowych im towarzyszących. Szwajcarska Grupa zatrudnia 16 000 pracowników w 125 krajach świata. W Polsce od 30 lat jest partnerem zarówno dla wiodących koncernów, jak również dla sektora MŚP, wspierając polskie firmy i zakłady produkcyjne w cyfrowej transformacji, optymalizacji procesów oraz redukcji wpływu na środowisko.