Ustawa o działalności kosmicznej. Nowe ramy prawne dla polskiego sektora kosmicznego

13 lutego 2026 r. Sejm RP przyjął ustawę, która wprowadza pierwsze kompleksowe ramy regulacyjne dotyczące wykonywania działalności kosmicznej w Polsce. Nowa regulacja:

• porządkuje zasady prowadzenia misji kosmicznych,
• określa kompetencje organów państwa,
• ustanawia system nadzoru nad działalnością operatorów w sektorze kosmicznym.

Ustawa oczekuje na podpis Prezydenta RP.

Źródło: Freepik

Globalny trend tworzenia krajowych regulacji

Przyjęcie ustawy wpisuje się w globalny trend tworzenia krajowych regulacji dotyczących działalności kosmicznej. Wynika on z:

• dynamicznego rozwoju sektora kosmicznego
• rosnącej roli podmiotów prywatnych w realizacji misji kosmicznych.

Jednocześnie państwa, zgodnie z międzynarodowym prawem kosmicznym, ponoszą odpowiedzialność za działalność prowadzoną przez podmioty pozostające pod ich jurysdykcją. Wprowadzenie krajowych mechanizmów nadzoru pozwala pogodzić rozwój sektora kosmicznego z obowiązkiem zapewnienia bezpieczeństwa operacji oraz ochrony interesu publicznego.

Nowe przepisy obejmują cały cykl życia misji kosmicznej

Począwszy od wyniesienia obiektu w przestrzeń kosmiczną, przez jego eksploatację i kontrolę na orbicie, aż po działania związane z jego wycofaniem z użycia. Ustawa znajduje zastosowanie przede wszystkim do działalności prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ale obejmuje również operacje wykonywane przez podmioty podlegające polskiej jurysdykcji poza terytorium kraju.

Centralną rolę w systemie nadzoru nad działalnością kosmiczną pełni Prezes Polskiej Agencji Kosmicznej, który działa jako organ administracji publicznej właściwy w sprawach zezwoleń na wykonywanie działalności kosmicznej, prowadzenia krajowego rejestru obiektów kosmicznych oraz kontroli operatorów. W odniesieniu do działalności prowadzonej przez jednostki podległe Ministrowi Obrony Narodowej przewidziano odrębny tryb właściwości organów.

System zezwoleń

Jednym z kluczowych elementów ustawy jest system zezwoleń na wykonywanie działalności kosmicznej. Podmiot planujący realizację misji kosmicznej musi wykazać m.in.

• zdolność do prowadzenia działalności w sposób bezpieczny,
• posiadanie odpowiednich kompetencji technicznych,
• zdolność finansową do realizacji przedsięwzięcia.

Przed wydaniem decyzji Prezes POLSA zasięga opinii organów właściwych w obszarach bezpieczeństwa państwa, ochrony ludności oraz funkcjonowania przestrzeni powietrznej.

Odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez obiekty kosmiczne

Ustawa wprowadza także reżim odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone przez obiekty kosmiczne. Operator ponosi odpowiedzialność za szkody powstałe w wyniku działalności kosmicznej, a w przypadku szkód na powierzchni Ziemi odpowiedzialność ta ma charakter niezależny od winy. Regulacja przewiduje również obowiązek posiadania ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, które stanowi zabezpieczenie finansowe w razie powstania szkód.

Krajowy Rejestr Obiektów Kosmicznych

Istotnym elementem systemu jest również Krajowy Rejestr Obiektów Kosmicznych, prowadzony przez Prezesa POLSA. Rejestr umożliwia ewidencjonowanie obiektów kosmicznych związanych z działalnością prowadzoną pod polską jurysdykcją oraz wspiera wykonywanie zobowiązań międzynarodowych Polski, w szczególności w zakresie przekazywania informacji do Sekretarza Generalnego ONZ.

Ustawa przewiduje ponadto system kontroli działalności kosmicznej, procedury badania nieprzewidzianych zdarzeń związanych z misjami kosmicznymi oraz mechanizmy reagowania na przypadki znalezienia fragmentów obiektów kosmicznych na terytorium Polski. W celu zapewnienia skuteczności nowych regulacji wprowadzono również system sankcji administracyjnych i karnych za naruszenie przepisów ustawy.

Bezpieczne warunki rozwoju polskiego sektora kosmicznego

Nowe przepisy mają na celu stworzenie przewidywalnych i bezpiecznych warunków rozwoju polskiego sektora kosmicznego. Z jednej strony wzmacniają one zdolność państwa do nadzoru nad działalnością kosmiczną oraz ograniczania ryzyk związanych z jej prowadzeniem. Z drugiej zapewniają ramy prawne umożliwiające rozwój projektów kosmicznych przez przedsiębiorstwa, instytucje naukowe oraz inne podmioty działające w tym obszarze.

Ustawa stanowi istotny krok w budowie krajowego systemu zarządzania działalnością kosmiczną oraz w umacnianiu pozycji Polski jako aktywnego uczestnika międzynarodowego sektora kosmicznego.

Źródło: POLSA