Firmy biorące udział w misji IGNIS podsumowały swoje eksperymenty podczas spotkania prasowego w Centrum Nauki Kopernik

13 kwietnia 2026 roku w Centrum Nauki Kopernik odbyło się spotkanie prasowe poświęcone eksperymentom realizowanym w ramach misji IGNIS oraz aktualnym działaniom polskiego sektora kosmicznego. Wydarzenie zostało zorganizowane dzień po obchodach 65. rocznicy lotu Jurija Gagarina oraz Międzynarodowego Dnia Lotnictwa i Kosmonautyki. Jego celem było przedstawienie aktualnego stanu realizacji eksperymentów przeprowadzonych na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, a także stworzenie przestrzeni do rozmowy o dalszych perspektywach ich rozwoju oraz znaczeniu misji IGNIS dla krajowego ekosystemu kosmicznego.

Spotkanie prasowe w Centrum Nauki Kopernik. Fot. Space Agency

Przedstawiciele 12 z 13 zespołów badawczych, realizujących eksperymenty w ramach misji, zaprezentowali swoje projekty, aktualny status prac oraz planowane kolejne etapy. Podkreślano, że mimo zakończenia fazy operacyjnej misji, wiele działań badawczych nadal trwa, a część wyników będzie możliwa do pełnej oceny dopiero po zakończeniu analiz oraz powrocie materiałów badawczych na Ziemię. Gość specjalny wydarzenia – dr inż. Sławosz Uznański-Wiśniewski, astronauta projektowy ESA – po części prezentacyjnej był dostępny dla mediów w formule indywidualnych rozmów i nagrań.

– Cieszę się, że widzimy się po raz kolejny, wiele miesięcy po wykonaniu wszystkich eksperymentów na orbicie i możemy posłuchać o kontynuacji badań i nowych rezultatach tych grup, które kontynuują misję IGNIS. Ja miałem szansę być na orbicie przez 20 dni, a wasza praca będzie trwała jeszcze przez najbliższe lata, bo te eksperymenty się nie kończą w momencie lądowania. Tak naprawdę dopiero wówczas zaczyna się budowa projektów i rozwój przyszłości. Mam nadzieję, że będę mógł je obserwować i naprawdę aktywnie w tym procesie uczestniczyć – powiedział polski astronauta podczas spotkania z prasą.

Spotkanie prasowe w Centrum Nauki Kopernik. Na scenie od lewej: Maciek Myśliwiec ze Space Agency, dr inż. Sławosz Uznański-Wiśniewski, Justyna Średzińska z Centrum Nauki Kopernik. Fot. Agnieszka Kubasik

W wydarzeniu uczestniczyli również przedstawiciele instytucji i inicjatyw wspierających rozwój sektora kosmicznego w Polsce, w tym programów ESA Business Incubation Centre, ESA Phi Lab oraz ESA Space Solutions, a także organizacji branżowych, takich jak Związek Pracodawców Sektora Kosmicznego, Stowarzyszenie Polskich Profesjonalistów Sektora Kosmicznego oraz przedstawicieli klastrów technologicznych i środowisk wspierających rozwój innowacji.

Prezentacje eksperymentów i wywiady w kuluarach

Spotkanie zostało podzielone na dwie części: pierwszą stanowiły krótkie prezentacje zespołów badawczych, drugą – otwarta przestrzeń do rozmów, wywiadów i nagrań, umożliwiająca bezpośredni kontakt przedstawicieli mediów z uczestnikami projektu. Taka formuła pozwoliła na pogłębione przedstawienie wyników prac oraz bezpośrednią wymianę informacji między środowiskiem naukowym, technologicznym i mediami.

Marcin Patecki z SigmaLabs, prezentujący wyniki eksperymentu Scalable Radiation Monitor (RADMON on ISS). Fot. Agnieszka Kubasik

Scalable Radiation Monitor (RADMON on ISS)

Warszawska firma SigmaLabs wysłała na Międzynarodową Stację Kosmiczną urządzenie do pomiaru parametrów środowiska radiacyjnego, w celu sprawdzenia, jak promieniowanie kosmiczne w europejskim module Columbus wpływa na poprawną pracę układów scalonych. Scalable Radiation Monitor został zainstalowany na ISS przez polskiego astronautę podczas dwudziestodniowej misji IGNIS. Wyniki pomiarów są wciąż przesyłane do Sigma Labs raz na miesiąc i na bieżąco poddawane analizie, a instrument zostanie na stacji kosmicznej jeszcze przez co najmniej rok. Firma chce poszerzyć eksperyment o drugą fazę, polegającą na instalacji detektora na zewnątrz ISS. Dane zebrane w czasie rzeczywistym pomogą inżynierom w projektowaniu bardziej niezawodnych systemów elektronicznych do użytku w kosmosie. Przetestowanie urządzenia w takim środowisku pozwoli na pełną komercjalizację oraz skalowanie rozwiązania.

Marcin Patecki z SigmaLabs. Fot. Agnieszka Kubsik

– Wnioski z eksperymentu są bardzo pozytywne. Nasze wyniki zostały przez Europejską Agencję Kosmiczną porównane z podobnymi urządzeniami, które się znajdują na ISS i wykazano bardzo dobrą zgodność. Po umieszczeniu kolejnego instrumentu na zewnątrz stacji kosmicznej będziemy mogli zaobserwować zmiany w natężeniu promieniowania po przejściu przez ściany modułu Columbus. Elektronika, w przeciwieństwie do człowieka, nie jest dobrze chroniona przed promieniowaniem na ISS. Urządzenie SigmaLabs ma być niewielkim detektorem pobierającym niewielką ilość energii, który będzie można wbudować w sprzęt wysyłany w przestrzeń kosmiczną, również razem z satelitą. Po czym – na podstawie zbieranych danych z  – zapobiegać uszkodzeniu większej jednostki przez jej celowe przełączenie w tryb czuwania np. podczas burzy słonecznej. Myślimy też o zamontowaniu w przyszłości takiego detektora na autonomicznym łaziku, który mógłby wjeżdżać na teren np. elektrowni jądrowej czy składowiska odpadów radioaktywnych i badać poziom promieniowania, jeszcze przed wejściem człowieka na zagrożony teren – powiedział Marcin Patecki z SigmaLabs.

LeopardISS

To zaawansowana platforma przetwarzania danych w kosmosie, zainstalowana w ICE Cubes Facility na ISS. Umożliwia naukowcom, firmom i studentom testowanie i walidację algorytmów sztucznej inteligencji (AI) w warunkach rzeczywistego lotu kosmicznego. Otwiera też drogę do bardziej autonomicznych i inteligentnych systemów przyszłości.

Julia Marushchak z KP Labs. Fot. Agnieszka Kubasik

– Przetwarzanie danych już na orbicie pozwala ograniczyć ilość informacji przesyłanych na Ziemię i szybciej wyłapywać te, które mają największe znaczenie z punktu widzenia dalszej analizy czy szybkiej oceny sytuacji. Tę ideę KP Labs testowało w ramach misji LeopardISS na pokładzie ISS, realizując dwa eksperymenty: z Politechniką Poznańską w obszarze trójwymiarowego mapowania terenu oraz z firmą QZ Solutions w zakresie detekcji odsłoniętej gleby i estymacji jej składu. Oba zakończyły się pomyślnie, a uzyskane wyniki przekazano partnerom – oznajmiła Julia Marushchak z KP Labs.

Marek Kraft z Politechniki Poznańskiej. Fot. Agnieszka Kubasik

– LeopardISS potwierdził swoje możliwości przetwarzania danych w kosmosie i już jest standardowym produktem KP Labs. Razem z zespołem naukowców na Politechnice Poznańskiej zainteresowaliśmy się więc, czy sprawdziłby się również jako skuteczna jednostka obliczeniowa na łaziku kosmicznym przy wykrywaniu dużych kamieni na swojej drodze. Okazało się, że tak, oprócz tego komputer ten może również wykonywać mapowanie terenu. W naszym eksperymencie zależało nam, aby taki łazik był w pełni autonomiczny i sam podejmował decyzję, w jakim kierunku jechać, aby bezpiecznie dotrzeć do celu. Pojazd dysponuje tylko dwiema kamerami, które patrzą do przodu, jak człowiek. Robiliśmy testy w naszym centrum w Kąkolewie, gdzie dysponujemy powierzchnią 700 m2 terenu imitującego powierzchnię Księżyca – dodał Marek Kraft z Politechniki Poznańskiej

Wireless Acoustics

Eksperyment firmy SVANTEK polegał na opracowaniu bezprzewodowego systemu do ciągłego monitorowania hałasu na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej oraz osobistej ekspozycji astronautów na hałas. System wykorzystywał niewielkie urządzenia z technologią Bluetooth i mikrofonami MEMS, które umożliwiały bardziej efektywne i niezawodne pomiary. Dane były przesyłane bezprzewodowo do aplikacji EveryWear, integrując informacje o ekspozycji na hałas z parametrami fizjologicznymi i medycznymi astronautów.

Wszystko przebiegło zgodnie z planem i zaplanowane pomiary zostały wykonane. Instrument osiągnął poziom gotowości technologicznej (TRL 9), a zebrane dane poddano obróbce i analizie przez zespół akustyków na Ziemi. Finalny raport został przekazany do Europejskiej Agencji Kosmicznej.

Technologia znajduje również zastosowanie na Ziemi – między innymi w szpitalach, przemyśle i innych miejscach pracy, gdzie kontrola poziomu dźwięku ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i komfortu personelu.

Bartłomiej Barwicz z firmy SVANTEK. Fot. Agnieszka Kubasik

– Podstawowym zadaniem Wireless Acoustics jest monitorowanie poziomu hałasu, który wpływa na pracę mózgu. Zbyt długie przebywanie w głośnym otoczeniu utrudnia bowiem regenerację układu nerwowego. Urządzenie jest małe i do badania powinno zostać umieszczone blisko ucha w ekspozycji na hałas przez dłuższy okres czasu. Składa się z sensora, czyli mikrofonu, przetwornika analogowo-cyfrowego i systemu wstępnej filtracji oraz wyświetlacza. Polski astronauta nosił je na ramieniu przez 24 godziny podczas wykonywania innych prac na stacji kosmicznej, gdzie non stop działają sprężarki z tlenem, wentylatory, turbiny i inne urządzenia. Ekstremalne warunki podczas startu, czyli drgania i przeciążenia oraz promieniowanie na ISS nie wpłynęły na jakość pomiarów. Zależało nam na sprawdzeniu czy można prowadzić je bezprzewodowo, bez konieczności ręcznego przesyłania danych na Ziemię przez kosmonautę. Jest to też kierunek rozwoju dozymetrii akustycznej, który chcemy promować i rozwijać na Ziemi, w fabrykach, żeby móc zaalarmować pracowników zanim poziom dawki akustycznej przekroczy niebezpieczny poziom – zaznaczył Bartłomiej Barwicz z firmy SVANTEK.

Inicjatywa miała charakter oddolny i stanowiła odpowiedź na zauważalną w ostatnich miesiącach ciszę w komunikacji wokół misji. Jej celem było ponowne zaprezentowanie efektów misji IGNIS oraz przywrócenie jej obecności w debacie publicznej i branżowej. Ma to szczególne znaczenie w kontekście skali projektu – misja IGNIS była jednym z najważniejszych polskich przedsięwzięć kosmicznych ostatnich lat, a jej rezultaty powinny stanowić punkt odniesienia i inspirację dla kolejnych podmiotów rozwijających technologie kosmiczne oraz dla młodego pokolenia zainteresowanego sektorem.

Organizatorzy wydarzenia:

Centrum Nauki Kopernik, ESERO-Polska oraz Space Agency.

Partnerzy:

• Stowarzyszenie Polskich Profesjonalistów Sektora Kosmicznego (PSPA),
• Związek Pracodawców Sektora Kosmicznego (ZPSK),
• Związek Polskich Pracodawców Przemysłu Kosmicznego (ZPPPK),
• Klaster Technologii Kosmicznych,
• AKCES NCBR.